Pełna mobilizacja służb w celu przerwania zakażeń wirusami grypy ptaków u drobiu

W związku z sytuacją epidemiologiczną związaną z zakażeniami drobiu wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI w powiatach żuromińskim, mławskim i sierpeckim, Główny Lekarz Weterynarii skierował do wykonywania zadań własny zespół do spraw dochodzeń epizootycznych w celu zapewnienia wsparcia terenowym organom Inspekcji Weterynaryjnej. Zespół wykonuje zadania od 22 kwietnia br.

Od początku kwietnia stwierdzono 6 ognisk HPAI w powiecie żuromińskim, 9 w mławskim i 1 ognisko w powiecie sierpeckim (stan na 22 kwietnia).

Mając na uwadze doświadczenia z 2021 r., w którym stwierdzono rekordową liczbę 403 ognisk HPAI u drobiu, aby uniknąć podobnej sytuacji, kluczowe jest zachowanie czujności i reagowanie na każde zagrożenie w powiatach o wysokiej koncentracji produkcji drobiu, stały i bieżący nadzór oraz szybkie działania pod presją czasu. Każde kolejne ognisko na takim obszarze traktowane jest jako najwyższe zagrożenie, a Inspekcja Weterynaryjna i wszystkie służby odpowiedzialne za reagowania kryzysowe są postawione w stan pełnej gotowości. Działania w województwach dotkniętych HPAI są koordynowane przez Wojewódzkich Lekarzy Weterynarii we współpracy z Wojewódzkimi Zespołami Zarządzania Kryzysowego.

Prewencyjne uśmiercanie.

Powiatowy lekarz weterynaryjny może nakazać prewencyjne uśmiercanie zwierząt w innych gospodarstwach niż dotknięte zakażeniem (ogniska choroby). Jest to kluczowy element przerwania łańcucha epidemiologicznego na obszarach o wysokiej koncentracji produkcji. W województwie mazowieckim prewencyjnemu uśmierceniu poddano 4 028 273 szt. w 67 gospodarstwach.

Ponadto, uśmiercanie prewencyjne drobiu jest także realizowane w woj. warmińsko-mazurskim w związku ze stwierdzaniem ognisk HPAI w powiecie iławskim. Prewencyjnemu uśmierceniu poddano 344 500 szt. drobiu w 18 gospodarstwach.

Wywóz martwych ptaków do unieszkodliwienia w zakładach utylizacyjnych odbywa się w konwoju Policji pojazdami spełniającymi specjalne wymagania weterynaryjne. Pojazdy są szczelnie zabezpieczone i poddawane dezynfekcji przed opuszczeniem gospodarstw. Po dotarciu na miejsce utylizacji martwe ptaki podlegają niezwłocznemu unieszkodliwieniu pod nadzorem IW.

Procedury związane ze zwalczaniem grypy ptaków.  

Wystąpienie ogniska HPAI związane jest z wdrożeniem rygorystycznych administracyjnych procedur likwidacji choroby obejmujących:

- nakaz zabicia drobiu i unieszkodliwienie zwłok zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego w zakładach utylizacyjnych,

- ustanawianie obszarów objętych ograniczeniami w promieniu minimum  10 km wokół ogniska, na których obowiązują zakazy przemieszczania zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego, a rozwój sytuacji epidemiologicznej i kolejne ogniska skutkują ustanawianiem dalszych stref zamkniętych (obszary buforowe),

- przeprowadzenie dochodzenia epizootycznego w ognisku choroby w celu ustalenia źródeł zakażenia i dróg wniknięcia choroby oraz śledzenie w okresie monitorowania wszelkich przemieszczeń z/do ogniska choroby w celu identyfikacji powiązań epidemiologicznych i ustalania zakładów kontaktowych.

Ochrona stada drobiu.

Na wszystkich hodowcach drobiu spoczywa obowiązek zapewnienia ścisłych zasad bezpieczeństwa biologicznego w miejscach utrzymywania drobiu, wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu (link do rozporządzenia https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000335).

Najistotniejsze są ściśle określone zasady bioasekuracji obowiązujące na terenie gospodarstwa, w tym m.in. w zakresie:

- zabezpieczenia drobiu przed kontaktem z dzikimi ptakami,

- zabezpieczenia paszy, wody i ściółki przed dostępem gryzoni, zwierząt domowych i dzikich, szczególnie dzikich ptaków,

- wyłożenie mat dezynfekcyjnych lub innych rozwiązań umożliwiających skuteczną dezynfekcję przed wjazdami i wyjazdami z gospodarstwa oraz wejściami i wyjściami z budynków inwentarskich, w których jest utrzymywany drób,

- opracowanie i wdrożenie planu bioasekuracji uwzględniającego profil produkcji tego zakładu oraz obowiązujące w nim procedury.

Główny Lekarz Weterynarii apeluje do wszystkich hodowców drobiu o ścisłe przestrzeganie wymagań bioasekuracji w gospodarstwach utrzymujących drób.